Krynicki Szlak Cerkwi Łemkowskich

 

Jest to szlak kulturowy, przedstawiający cerkwie Łemkowskie. Szlak jest pętlą wokół miasta Krynicy-Zdrój, obejmująca swoim zasięgiem obszar gminy Krynica-Zdrój. Obiekty oddalone są od siebie znaczną odległością dlatego zalecane jest aby poruszać się samochodem pomiędzy poszczególnymi cerkwiami.

 

Kosciolslotwiny1

 

Ogólne cechy cerkwi łemkowskich

Łemkowie tradycyjnie wznosili cerkwie z drewna, dopiero po XVIII wieku pojawiły się nowe materiały budowlane: cegła i kamień. Pierwotny typ cerkwi łemkowskiej, uformowany na przełomie XVI i XVII wieku, zakładał trójdzielność świątyni na prezbiterium, nawę i babiniec (przedsionek), co odpowiadało podziałowi wszechświata na przestrzeń boską, ludzi, którzy do niego dążą i grzeszników. Wszystkie te komponenty (niekiedy rezygnowano z takiego rozwiązania w przypadku babińca) były zwieńczane dachem namiotowym łamanym uskokowo, co odpowiadało kopule murowanej cerkwi. Prezbiterium zwyczajowo ma w cerkwi łemkowskiej kształt kwadratowy lub oktagonalny, nawa główna – kwadratowy lub prostokątny. Cerkwie łemkowskie były kryte gontem i często zapożyczały z kościołów tradycji łacińskiej sygnaturki lub niewielkie hełmy o formach zbliżonych do barokowych. Innym powszechnym nawiązaniem do architektury zachodniej było wznoszenie dzwonnic od zachodu, ponad wejściem do cerkwi, zamiast wznoszenia wolnostojących konstrukcji. Wieże te również były wykańczane kopułami o cechach renesansowych lub barokowych. Każda z wież była wykańczana krzyżem. Te elementy zwieńczające, bardzo bogato zdobione w najstarszych cerkwiach łemkowskich, w XVIII stuleciu i później stają się o wiele skromniejsze.

Również wiek XIX przyniósł uproszczenia w konstrukcji cerkwi łemkowskich, w których zaczęto stosować dachy kalenicowe i ograniczać wyraźny podział między babińcem i nawą. W tym okresie na Łemkowszczyznę zaczęły przenikać wzorce austriackie, których najbardziej typowym elementem była wieża w kształcie prostopadłościanu. Rzadko pojawiały się również cerkwie murowane.

 

Kosciolslotwiny2

 

Krynicki Szlak Drewnianych Cerkwi Łemkowskich

 

Krynica Słotwiny – cerkiew drewniana Opieki Bogurodzicy,

Berest – cerkiew drewniana św. św. Kosmy i Damiana,

Polany – cerkiew drewniana św. Michała Archanioła,

Czyrna – cerkiew drewniana św. Paraskewii,

Mochnaczka Niżna – cerkiew drewniana św. Michała Archanioła,

Tylicz – cerkiew drewniana św. św. Kosmy i Damiana,

Muszynka – cerkiew drewniana św. Jana,

Powroźnik - Cerkiew Drewniana w Powroźniku

--

 

źródła:  https://pl.wikipedia.org/https://pl.wikipedia.org/wiki/Krynicki_Szlak_Cerkwi_%C5%81emkowskich, http://www.nspj-krynica.diecezja.tarnow.pl

Powiązane artykuły